gluten

Uwaga gluten!

Gluten to białka, które podobnie do kleju wiążą mąkę przy produkcji ciast, chlebów itp..
Jeśli połączycie pszenną mąkę z wodą, powstanie lepka maź, po wypłukaniu z której skrobi i błonnika otrzymamy gluten. Zagadnienie tolerancji glutenu jest skomplikowane – gluten składa się z dwóch rodzajów białek – gluteiny i gliadyny (gliadyna zaś składa się z 12tu elementów) i dosłownie każda z cząsteczek białka może powodować reakcję alergiczną.
Jakby tego było mało, wciąż trudno powiedzieć, że są w użyciu testy lub badania, które definitywnie wykluczają nietolerancję lub alergię na gluten.
Skrajna wrażliwość na gluten objawia się w postaci celiakii – ciężkiej choroby autoimmunologicznej, która atakuje układ pokarmowy, zwłaszcza jelito cienkie.
Specjaliści badający zagadnienie nietolerancji sądzą, że skłonność do zachorowania na celiakię przenoszona jest w genach, zwłaszcza wśród mieszkańców Europy północnej.
Objawy wrażliwości na gluten mogą być niestety rozmaite, celiakia uszkadza jelito cienkie, ale także może uszkadzać błony śluzowe, powodować powstawanie pęcherzy w ustach, uszkadzać skórę.
Celiakia wykrywana jest za pomocą testu krwi, lub biopsji jelita cienkiego, jest nieuleczalna, można jedynie łagodzić jej skutki.
Niestety testy mogą nie wykryć celiakii lub alergii na gluten, a osoba wrażliwa na któreś z licznych białek glutenowych może cierpieć na szereg objawów niekojarzących się jednoznacznie z którąś z jednostek chorobowych. Przeciwciała, które produkujemy mogą osłabić każdy z narządów, także mózg.
O ile mogą nie przemawiać nam do wyobraźni objawy takie jak migreny, bóle głowy lub biegunki, czy problemy z koncentracją, o tyle wrażliwość na gluten objawiająca się upośledzeniem pracy układu nerwowego budzi grozę.
Jednym z czołowych badaczy wpływu wrażliwości na gluten, na nasz układ nerwowy i mózg, jest angielski naukowiec profesor Marios Hadjivassiliou z Królewskiej Kliniki Hallamshire w Sheffield.
Wyniki badań naukowca nad związkiem wrażliwości na gluten, a zapadalnością na niewyjaśnione choroby neurologiczne są jednoznaczne – profesor nazywa wrażliwość na gluten chorobą neurologiczną i stwierdza: „wrażliwość na gluten może stanowić wstęp do choroby, a czasami wręcz samą chorobę neurologiczną”.
W Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry profesor pisze: „Nasze odkrycie…sugeruje, ze reakcja immunologiczna wywołana nadwrażliwością na gluten może przejawiać się nie tylko w trzewiach, ale także w innych organach. Szczególnie podatne są mózg i układ nerwowy”.
Amerykański lekarz Rodney Ford z kliniki gastroenterologii i alergologii dziecięcej, w swojej pracy z 2009 roku pisze: „gluten wywołuje problemy neurologiczne niezależnie od tego czy jednocześnie występują objawy celiakii” oraz „konsekwencje uszkodzeń powodowanych przez gluten w układzie nerwowym są bardzo poważne”
Wnioski są zatrważające – można nie cierpieć na celiakię, a wyniki testu na nietolerancję glutenu mogą być negatywne i jednocześnie można cierpieć na szereg objawów wynikających z nietolerancji glutenu.
Wszyscy powinniśmy być czujni. Jeżeli masz jakiekolwiek podejrzenia, że możesz cierpieć na celiakię lub wrażliwość na gluten odstaw natychmiast wszystko, co zawiera lub może zawierać gluten (także kosmetyki – np. szampony, tusz do rzęs). Poproś swojego lekarza o skierowanie na odpowiednie badania, obserwuj swój stan przez 3 miesiące na diecie bez glutenu, jeżeli odnotowałeś poprawę zrezygnuj z glutenu raz na zawsze – dieta tylko częściowo wykluczająca gluten nie jest skuteczna!
Zachowaj ostrożność w przypadku nietolerancji lub alergii na mleko – gluten, mleko i jaja mogą alergizować jednocześnie na zasadzie reakcji krzyżowej.
Uwaga na gotowe produkty bezglutenowe!
Gotowe produkty bezglutenowe wydają się być wygodną i zdrową alternatywą dla osób nie tolerujących bądź wrażliwych na gluten. Należy jednak zachować ostrożność i uważnie studiować etykiety gotowych produktów bezglutenowych w składzie których producenci przemycają przede wszystkim cukier w rozmaitych postaciach (np. syrop glukozowo-fruktozowy) i węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym jak mąka kukurydziana, ale także konserwanty, barwniki i sól w nadmiarze.
Soja i kukurydza w tych produktach może pochodzić z upraw genetycznie modyfikowanych.
Najzdrowsze będą zatem wypieki domowe z mąki o stosunkowo niskim indeksie glikemicznym jak mąka gryczana, mąki orzechowe, migdałowa lub z ciecierzycy.